“Vier mij”

Oma geeft mij altijd een cadeautje als mijn zus jarig is. Elke verjaardag weer krijg ik een cadeautje voor mijn zus haar verjaardag, en andersom ook. “Ach ja, jij hebt ook een beetje een feestdag.” Steevast haar antwoord.

Oma doet dit vanuit het idee dat toen wij klein waren, ik nog niet goed zou kunnen begrijpen waarom mijn zus ineens allemaal cadeautjes en aandacht kreeg en ik helemaal niets. En andersom. Om te voorkomen dat we ons gepasseerd voelen, en vooral: om te laten merken dat we beide heel veel voor haar betekenen.

Op een bepaald moment ben je oud genoeg om te begrijpen dat die verjaardag van mijn zus gewoon voor haar is. En mijn verjaardag er ook wel weer aan komt, en ik dan cadeaus krijg. Oma doet daar alleen niet aan mee.

Ik stel me dan voor dat de overheid vroeger stiekem met mijn oma heeft gebeld. Toen ik nog niet geboren was, wist ze dat vast ook wel. En dat ze daar zaten, in de lente van ’61 in de woonkamer bij oma. Oma, die toen ook al veel te sterke koffie zette, en zei: “Even over de dodenherdenking he? Dat moet wel even anders.”

“Iedereen is belangrijk. Iedereen is van waarde. Er zijn op dit moment nog steeds mensen die ten strijde trekken voor jou, voor mij, of voor hun familie en vrienden. We kunnen niet zeggen dat het één belangrijk is en het andere vergeten.”

En dat de mannen toen, stijf van de cafeïne en rusteloos in de benen, meteen aan de slag zijn gegaan. Het moest inderdaad anders. En zo werd 4 mei een dag waarbij we stil staan en de slachtoffers herdenken, en ons herinneren: Dit nooit weer.

“Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.”- Memorandum 2010

Christa Noelle heeft dat even gemist lijkt me. De beargumentering dat er niet aan haar en slachtoffers die misschien meer in haar wereld in plaats van de westerse wereld gedacht wordt, is namelijk nogal tegenstrijdig met bovenstaande. Vrijheid om te herdenken wie jij wilt is bijna letterlijk wat hier staat. Op dit moment doet deze beargumentering verder behoorlijk veel denken aan 4-jarige ik, die boos en verdrietig werd, en begon te schreeuwen om aandacht op de verjaardag van mijn zus als ik geen cadeau kreeg. Er wordt niet aan mij gedacht, ik wil ook aandacht.

En dan ben ik heel blij dat oma geen Facebook heeft. En dit niet meteen mee krijgt.

Ik heb me verbaasd over de redenatie dat omdat we in haar visie het nog steeds doen, we dan maar helemaal niet meer er aan herinnerd moeten worden. Herdenken heeft geen zin want het gebeurt nog steeds.

Juist daarom herdenken we. Juist daarom zijn wij stil, en tonen we respect. Respect voor alle mensen waar ook ter wereld die zijn omgekomen of vermoord, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. De mensen die hun leven hebben gegeven voor ons. Om stil te staan, extra nadruk te leggen: dit nooit weer.

En ook al is het maar twee minuten in een heel jaar. Verdomme, des te belangrijker is het om het te houden.

Toch moet ik haar wel één ding nageven. Want ik ben haar op de een of andere gekke manier ook weer dankbaar.

Ik heb gediscussieerd, ik heb verdedigd. Ik heb me gefrustreerd en ben boos geworden. En ik heb anderen hetzelfde zien doen. Boos zien worden, discussies zien oplaaien.

Het was misschien niet haar bedoeling, maar ze flikt het maar mooi even. De onverschilligheid rondom dodenherdenking die ze eigenlijk wil oproepen in haar betoog, maakt plaats voor passie, agressie, en nog een heleboel andere emoties. En vooral: maakt dat we juist niet onverschillig worden.

J’ai toujours préféré la folie des passions à la sagesse de l’indifférence- Anatole France
(Ik heb altijd de dwaasheid der hartstochten verkozen boven de wijsheid der onverschilligheid)

Dodenherdenking, dit jaar is het misschien wel weer even net een stukje belangrijker nog. Maar laten we oma maar niet vertellen hoe dat nou precies gekomen is.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s